Raadsbijdrage Perspectiefnota

Voorzitter, leden van de raad, geachte mensen op de tribune en thuis,

De concept-perspectiefnota die we vanuit het college voorgelegd kregen deed heel veel pijn.    We komen structureel geld te kort. Harde keuzes zijn nodig om de begroting sluitend te krijgen.  Het feit dat we in 2024 geld over hebben gehouden en een meevallende meicirculaire maken dat draconisch ingrijpen nog niet nodig is. Toch zullen we voor 2026 en waarschijnlijk de jaren daarna grotere financiële bijdragen moeten vragen van inwoners, maatschappelijke organisaties en verbonden partijen in regionaal verband.

De meicirculaire van het Rijk liet zien dat er iets meer ruimte is voor 2026 en 2027. Op basis van input van alle fracties heeft het college hiervoor een voorstel gedaan in een raadsinformatiebrief. De ruimte kan benut worden om de indexering op maatschappelijke partners in ieder geval voor 2026 niet door te laten gaan. Deze partijen hebben al een forse stap gezet door mee te gaan in 6% bezuiniging en deze indexering kwam daar bovenop. Daarnaast kunnen bezuinigingen op verschillende maatregelen in de openbare ruimte voor o.a. bomen en straatmeubilair in 2026 uitgesteld worden. We vinden het belangrijk dat duidelijk is dat we deze bezuinigingsmaatregelen voor maatschappelijke partners en voor de openbare ruimte in 2026 geen doorgang laten vinden en daarom dienen we een amendement in. Het amendement is mede-ondertekend door …..

Voorzitter… Dit amendement spreekt onder andere ook over boomonderhoud. Wij mensen zijn natuur, net als bomen. Als bomen van 50 jaar oud tijdelijk last hebben van een rupsje., dan komt het ons als rigoureus voor om dan voor te stellen de boom te kappen en te vervangen voor een andere boom. Vul voor boom eens het woord mens in en u beseft hoe apart zo’n voorstel is. Als we daarbij bedenken dat een boom een heel ecosysteem in zich draagt, ook onder de grond en volwassen bomen van groot belang zijn tegen hittestress, dan adviseren wij het college grote zuinigheid in het omgaan met bomen. Dit geldt ook voor het spaarzame aantal bomen op de lijst van bomen met bijzondere waarde. De zorg voor deze bomen afschaffen is duurkoop voor de biodiversiteit en het welzijn in Houten.

Tijdens de RTG hebben we verschillende sportverenigingen zien inspreken die meer dan verrast waren over de taakstelling die in de perspectiefnota staat opgenomen voor binnen- en buitensportaccommodaties. We begrijpen hun zorgen en vinden sport cruciaal voor de Houtense samenleving. Het college geeft aan dat de taakstelling pas voor 2027 is en dat er dus nog tijd is voor gesprek en mogelijke aanpassing. Wij stellen voor om dit aan te passen en eerst het gesprek te voeren en daarna met een plan te komen. We hebben daarom samen met HA! Een amendement opgesteld, dat ik hierbij graag indien. (medeondertekend door….)

In de perspectief nota staat een hoofdstuk over de transformatie op het gemeentehuis. We begrijpen dat dit nodig is gezien de uitdagingen die op ons af komen. Tegelijkertijd hebben we wel vraagtekens bij hoge kosten voor externe inhuur terwijl er bezuinigd wordt op kleine maatregelen zoals catering en inrichting. Dit voelt niet goed en tegelijkertijd geeft het college aan dat externe inhuur wel nodig is om de transformatie te kunnen maken. We missen hierbij een HR plan om ervoor te zorgen dat de transformatie goed verloopt en dat het lukt om goede mensen aan de organisatie te binden. Misschien zijn kleine maatregelen juist wel nodig om een goede sfeer te hebben waardoor goede werknemers bij de gemeente willen werken? We dienen daarom een amendement in, waarbij we de inzet van ruim 4 miljoen euro voor de transformatie koppelen aan een duidelijk HR plan.

Dan de OZB-verhoging  We ontkomen daar niet aan. We hebben in onze gemeente lang geen verhoging gehad. Met de OZB-verhoging zorgen we ervoor dat de gemeente wel belangrijke dienstverlening voor alle inwoners kan blijven leveren.  We vinden het ook passend om de eigen woning bezitter zwaarder aan te slaan. Zoals een inspreker het tijdens de RTG verwoordde: “Huiseigenaren krijgen van het rijk geld voor hypotheekrente-aftrek. Het is toch niet gek om in deze moeilijke tijd te verwachten dat inwoners een klein deel van die aftrek besteden om de voorzieningen in de gemeente op pijl te houden.” Omdat er op korte termijn meevallers zijn gaan we mee in het amendement van de VVD om de OZB verhoging voor 2027 nu geen doorgang te geven. Er zijn nog veel onzekerheden, hoe vallen de bezuinigingen uit? Krijgen we alsnog meer geld van het Rijk? Mogelijk komt in de toekomst de noodzaak voor extra OZB verhoging alsnog, maar nu al vastleggen hoeft niet en wellicht is het ook goed om naar de afval- en rioolbelasting te kijken. Na de verkiezingen kan een volgend college hiervoor met een voorstel komen.

In reactie op een vraag:

Maar laten we duidelijk zijn. De komende jaren lijkt een verdere verhoging van lokale lasten waarschijnlijk om in onze ogen essentiële sociale, culturele, sportieve  en maatschappelijk gewenste voorzieningen in stand te kunnen blijven houden. En dat is waar NatúúrlijkHouten voor gaat!

De perspectiefnota gaat over veel onderwerpen. Ik rond af met twee onderwerpen. Wij hebben goed begrepen dat de huishoudelijke hulp waar dit kan zal worden aangepast van wekelijks naar 150 min per 2 weken. Dit ligt voor onze fractie zwaar op de maag, maar we hebben tijdens de RTG begrepen dat er nog steeds wordt uitgegaan van maatwerk. In antwoord op onze technische vragen over dit onderwerp begrepen wij dat het sociaal team bij een melding van een zorgaanbieder, mantelzorger of de inwoner zelf tussentijds onderzoek kan doen naar de situatie. Alleen hier moet de inwoner dan wel toestemming voor geven. Wethouder, graag de toezegging dat u preventief vraagt om toestemming voor het monitoren of de mensen die hulp nodig hebben willen meewerken aan periodiek onderzoek om te bepalen of de hulpvraag voldoende wordt ingevuld. Dit om te voorkomen dat mensen in kwetsbare situaties zich uit schaamte gaan opstellen als zorgmijders, terwijl de hulp gewoon ontoereikend is geworden.

In mijn laatste punt kom ik terug op het onderwerp biodiversiteit. De natuur waarmee wij ons verbonden weten, praat niet terug. Inwoners en maatschappelijke organisaties verdedigen hun belangen vaak gemakkelijker dan de natuur die sterk geraakt kan worden door bezuinigingen. Niet voor niets hebben we indertijd besloten biodiversiteit als vaste paragraaf op te laten nemen in onze raadsvoorstellen. Helaas, ook dit raadsvoorstel mist een paragraaf biodiversiteit. En dat is riskant. Zo attendeerde de klankbordgroep biodiversiteit ons erop dat het voornemen om tweejaarlijks te gaan maaien slecht is voor de biodiversiteit. We vragen de wethouder om voorafgaand aan de uitvoering van dit voornemen goed in gesprek te gaan met de klankbordgroep. Is hij daartoe bereid?

Voorzitter, daarmee rond ik af, we beseffen dat er nog vele onderwerpen zijn die niet besproken zijn. Ik rond af vanuit de wetenschap dat we hier in Houten met elkaar ons best doen om het beste voorstel te maken voor de Houtense samenleving. We wensen het college en de ambtelijke organisatie succes bij de uitwerking van al deze punten richting de begroting.