Voorzitter, leden van de raad, geachte mensen op de tribune en thuis,
Voor NatúúrlijkHouten zijn een aantal onderwerpen van groot belang:
- Bouwen en wonen in een bij Houten passende leefomgeving
- Sterk houden en vergroten van de samenlevingskracht.
- Financiële gezondheid
Om met het eerste punt te beginnen. We zijn blij met wat er dit jaar tot stand is gebracht. Er zijn veel bouwplannen vastgesteld. We bewegen nu van bouwplannen naar bouwactie. De wethouder heeft toegezegd ons stevig te betrekken bij de uitvoeringsagenda. We zijn benieuwd naar de eerste voortgangsrapportage die begin 2026 zal verschijnen. We zijn het met elkaar eens dat we nu moeten focussen op het zoveel mogelijk bouwen volgens de vastgestelde plannen. Dat betekent ook dat we op moeten passen met het stellen van aanvullende eisen rond al vastgestelde ambities.
Dan de financiël gezondheid. Bij de bespreking van de Perspectiefnota begrepen wij dat we voor 2026 en de jaren daarna grotere financiële bijdragen moeten vragen van inwoners, maatschappelijke organisaties en verbonden partijen in regionaal verband. Onze begroting is voor 2026 nog sluiten, maar de meerjarenbegroting laat nog steeds forse tekorten zien. We moeten voorzichtig zijn met het doen van extra uitgaven.
Met die bril hebben we nu ook naar de Programmabegroting 2026 gekeken.
Voorzitter, op donderdag 13 november weten we of deze duidelijke en leesbaar opgestelde begroting ook de prijs voor meest inzichtelijke begroting rond gemeentelijke gebouwen heeft gekregen. Leuk dat Houten daarvoor is genomineerd. We willen de wethouder en zijn team en de leden van de audit en rekeningencommissie bedanken voor hun inspanningen voor deze transparante begroting. De motie 68 “Sturen op Maatschappelijke resultaten” is goed vertaald. Onze complimenten daarvoor. We staan overwegend achter de ingediende begroting en de beslispunten in het raadsvoorstel.
Toch willen we enkele opmerkingen maken over het versterken van de samenlevingskracht en de openbare ruimte.
Bij de bespreking van de Perspectiefnota hebben we een ingreep gedaan om de pijn van bezuinigingen te verzachten voor maatschappelijke en culturele partners. We hebben begrepen dat er in samenspraak met de Houtense instellingen en verenigingen wordt gekeken naar eventuele aanvullende bezuinigingen.
Dat optrekken en gevoed worden door ideeën uit de samenleving vinden wij belangrijk. Als gemeenten en inwoners samen dezelfde richting op lopen bereik je sneller en met meer draagkracht je doel.
In dat opzicht werden we verrast door de bevlogen inbreng van twee inwoners die in november een pleidooi hielden voor aansluiting op de HogeNood-app. Deze zogenoemde toiletambassadeurs maakten ons ervan bewust dat het vinden en kunnen gebruiken van een toilet onderweg niet vanzelfsprekend, maar wel super belangrijk is voor veel mensen. Houten voert op dit gebied nog geen actief beleid en zij vroegen ons dit te veranderen. Dat dit belangrijk wordt gevonden blijkt wel uit de steun van tal van maatschappelijke organisaties aan de Toiletalliantie, zoals veel patiëntenorganisaties maar ook de Fietsersbond, Rover en Iederin. Nog voor ik het amendement had opgesteld zeiden SGP en GroenLinks hun steun toe en inmiddels is het amendement door alle partijen ondertekend. Hiermee zet Houten een eerste stap naar een goed toiletbeleid en dat betekent dat in 2026 wordt begonnen met zorgen voor voldoende openbaar opengestelde toiletten, een duidelijke bewegwijzering en een toevoeging van de toiletten in de Hogenood-app. De toiletambassadeurs Tineke van der Veer en Hetty Verweij die hier vanavond ook aanwezig zijn hebben aangeboden graag mee te denken in de verdere uitwerking van nieuw beleid voor goed toegankelijke toiletvoorzieningen. We horen graag de reactie van het college op ons raadsbreed ondersteunde amendement dat ik hierbij indien.
Voorzitter, In het raadsvoorstel lezen we dat de transformatie- en bezuinigingsopgaven uit de Perspectiefnota 2026 volledig zijn verwerkt. Daar zijn wij het gedeeltelijk mee eens. Immers, met ons amendement 032 “Ombuigingen verzachten voor maatschappelijke partners en in de openbare ruimte” vroegen we niet alleen om uitstel van de bezuinigingsmogelijkheden maar ook om te kijken of de bezuinigingen op een andere wijze kunnen worden ingevuld. We willen het college de tijd geven om te kijken wat hij doen kan daarom komen we niet met nieuwe moties of amendementen. We hebben van de wethouder Ruimte bijvoorbeeld begrepen dat hij bereid is hiernaar te kijken. Bijvoorbeeld als het gaat om het tegengaan van tijdelijke overlast door de eikenprocessierups en de zorg voor een goed bomenbeleid. Dat het nog vrij hard in de begroting voor 2027 staat willen we hem niet te zwaar aanrekenen. We zijn blij met de tijdens de RTG gedane toezegging van de wethouder dat hij voornemens is de raad te betrekken bij de vormgeving van het nieuw beleid.
Helaas lezen wij in de begroting het voornemen om lijnhagen op bedrijfsterreinen en langs fietspaden te vervangen door soorten die minder onderhoud vergen en meer biodiversiteit bieden. Dit vinden wij niet alleen een slecht idee, het klopt ook niet. Een lijnhaag vervangen door iets anders is niet zomaar goed voor de biodiversiteit. In tegendeel. Niet alleen voor de openbare veiligheid – maar ook voor Flora en Fauna zijn heggen en hagen van groot belang. Daarom houden wij met onze motie HIEP-HIEP-HEG graag een pleidooi voor Haagbehoud en vragen we de wethouder voorzichtig te zijn met het vervangen van lijnhagen. We zijn blij met het goede contact met de ambtelijke ondersteuning bij de voorbereiding van onze motie. We doen ook enkele suggesties voor alternatieven als onderhoud te duur wordt. (motie indienen)
Voorzitter, de dienstverlening aan onze burgers gaat ons nauw aan het hard. Bij de Perspectiefnota hebben we een amendement ingediend waarin we aandacht vroegen voor een strategisch HRM plan en arbeidsmarktstrategie. We zijn tevreden dat de gemeente snel werk heeft gemaakt van de aanpak van de organisatieontwikkeling. We vinden het positief dat er een traineetraject is gestart voor 6 trainees, waarbij zij een opleidingstraject krijgen in samenwerking met enkele omringende gemeenten zoals Vijfheerenlanden en Nieuwegein. Ook waarderen we het dat wordt ingezet op het aantrekken van nieuwe medewerkers uit Houten. Dat is goed voor de lokale binding.
We begrijpen ook dat er soms keuzes moeten worden gemaakt, zoals het afschalen van de cateringvoorzieningen. We geven het college graag mee, dat er ook in Houten aandacht moet blijven bestaan voor ontspanningsmomenten en een goed werkklimaat. Dat kan misschien ook door de mogelijkheden voor zelfcatering op het gemeentehuis te vergroten.
Helaas bereiken ons nog te vaak signalen dat de dienstverlening tekort schiet. Daarbij wordt gesproken van informeren van de gemeente en geen reactie krijgen, van lange wachttijden of van onbereikbaarheid. Daarnaast zijn er zorgen of de dienstverlening wel voldoende blijft. We moeten voorkomen dat de dienstverlening onder een ondergrens zakt, waarbij mensen wekenlang moeten wachten op een afspraak voor een verlenging van hun rijbewijs of paspoort. En we zijn best geschrokken van een ingekomen brief waaruit bleek dat een 6-jarig jongetje met gedragsproblemen al vanaf juni dit jaar niet naar school gaat. We vragen ons af of de werkprocessen op het gemeentehuis wel voldoende op orde zijn. Graag een reactie van de wethouder en de burgemeester over onze zorgen.
Voorzitter, we willen graag een inclusieve gemeente zijn, waarin iedereen mee kan doen en zo lang mogelijk mee kan blijven doen. Ook bij verkiezingen willen we graag dat iedere Houtenaar zijn stem ongehinderd kan uitbrengen. In meer dan 130 gemeenten is er al één stembureau dat specifiek wordt ingericht voor toegankelijkheid door mensen met een beperking. De bezetting op het stembureau wordt daarop dan mede afgestemd. U zult begrijpen dat we de oproep van het CDA die hier in motie aandacht voor vraagt meer dan sympathiek vinden. Graag horen we of deze werkwijze ook in Houten mogelijk is.
Voorzitter, We wensen het college en de ambtelijke organisatie succes bij de uitvoering van de begroting in 2026, waarbij we erop vertrouwen dat we met deze goede programmabegroting ook een stevig houvast in handen hebben om de begrote uitgaven ook daadwerkelijk te besteden. Ik sluit graag af met een driewerf H: HIEP-HIEP HOUTEN
Tijm Corporaal
Namens de fractie van NatúúrlijkHouten
Dit artikel delen: